عفونت ادراري در طول دوران بارداري تاریخ نگارش: 3/4/1385 دفعات مشاهده: 22878

نسخه قابل چاپ برای دیگران بفرستید نظرات کاربران ارزیابی کاربران

عفونت ادراري چيست؟

اغلب افراد لفظ عفونت ادراري را به جاي لفظ عفونت مثانه كه نوعي عفونت باكتريائي است كه در مثانه ايجاد التهاب مي كند و اغلب با علائمي نظير احساس نياز به دفع مكرر ادرار و سوزش ادراري همراه است، بكار مي برند. اين حالت كه سيستيت نيز ناميده مي شود در بين خانم هاي 20 تا 50 ساله كه از نظر جنسي فعال هستند، نسبتاً شايع است.

البته باكتري مي تواند هر بخشي از دستگاه ادراري را آلوده سازد. دستگاه ادراري از كليه ها كه ادرار را ترشح مي كنند شروع مي شود و بصورت لوله هايي كه حالب خوانده مي شوند تا مثانه كشيده مي شود كه ادرار در آن جمع مي شود. دستگاه ادراري به پيشابراه ختم مي شود كه لوله كوتاهي است كه ادرار را به خارج از بدن مي برد.

وقتي باكتري هاي موجود در روده ها از راه ركتوم به پيشابراه برسد و از آنجا بالا رفته وارد مثانه شود، عفونت بوجود مي آيد. باكتريها مي توانند مثانه را آلوده كرده سيستيت ايجاد كنند و يا بدون آنكه علامتي ايجاد كنند، در آنجا تكثير يابند. در هر يك از اين موارد، باكتريها ممكن است از راه حالب بالا رفته و كليه ها را دچار عفونت سازند. عفونت كليه خطرناك است و ممكن است به زايمان زودرس يا ساير عوارض بيانجامد.

آيا بارداري احتمال ابتلا به عفونت ادراري را بالا مي برد؟

بارداري احتمال ابتلا به عفونت هر يك از بخش هاي دستگاه ادراري را بالا مي برد. مقادير زياد هورمون پروژسترون موجب شل شدن عضلات حالب و در نتيجه گشادتر شدن حالب مي شود. رحم در حال رشد مي تواند به حالب ها فشار وارد آورد و جريان ادرار را در داخل آنها با اختلال مواجه كرده سرعت آنرا كُند سازد. رشد جنين موجب فشار بر روي مثانه مي شود در نتيجه تخليه آن هنگام دفع كامل نخواهد بود. نتيجه نهايي اين اختلالات آن خواهد بود كه عبور ادرار در مسير دستگاه ادراري بيشتر طول مي كشد و باكتريها قبل از خروج از بدن زمان بيشتري براي تكثير در اختيار خواهند داشت. به همين دليل است كه پزشك در همان اولين نوبت معاينات دوران بارداري آزمايش ادرار درخواست مي كند، خواه شما علائم عفونت ادراري داشته باشيد يا خير. اگر اين تست اوليه منفي باشد احتمال بروز عفونت ادراري در طول دوران بارداري پائين خواهد بود. ولي اگر شما يكي از گروه 5 تا 7% خانم هايي باشيد كه باكتري در ادرارشان يافت مي شود، بايد براي برطرف كردن آن از آنتي بيوتيك استفاده كنيد. اگر اين نوع عفونت باكتريائي درمان نشود احتمال بروز عفونت كليه در دوران بارداري 30% است.

علائم سيستيت چيست؟

علائم عفونت مثانه (سيستيت) در خانم ها متفاوت است و ميتواند به شكل هاي زير بروز كند:

• درد، ناراحتي و سوزش هنگام دفع ادرار (و احتمالاً هنگام مقاربت جنسي)
• ناراحتي لگن يا درد قسمت تحتاني شكم (اغلب در قسمت فوقاني استخوان لگن)
• افزايش دفعات دفع ادرار و احساس فشار و نياز به ادرار كردن به طور مكرر حتي زماني كه ميزان ادرار در مثانه بسيار كم است
• ادرار بدبو
• ادرار كدر
• وجود خون در ادرار (اغلب با چشم غيرمسلح ديده نمي شود)

از آنجائيكه ميل زياد به دفع ادرار در دوران بارداري امري شايع محسوب مي شود ممكن است تشخيص قطعي سيستيت مشكل باشد بخصوص در مواردي كه علائم خفيف است. اگر شـما فكر مي كنيد كه ممكن است مبتلا به عفونت شده باشيد از پزشك خود بخواهيد تا درخواست آزمايش ادرار كند تا بتوان تشخيص قطعي داد. عفونت درمان نشده شما را در معرض خطر شديد عفونت كليه در دوران بارداري قرار ميدهد؛ بنابراين بسيار مهم است كه درمان به تأخير نيفتد.

علائم عفونت كليه چيست؟

علائـم انتـشـار عفونـت به كليه ها و اينكه شما نيازمند مراقبت هاي فوري پزشكي هستيد عبارتند از:

• تب شديد، اغلب همراه لرز و تعريق
• درد در قسمت تحتاني پشت يا پهلو درست زير دنده ها كه ممكن است يكطرفه يا دوطرفه باشد و احتمالاً درد شكم
• تهوع و استفراغ
• وجود چرك و خون در ادرار (ممكن است با چشم غيرمسلح ديده نشود)

علائم سيستيت نيز ممكن است در عفونت كليه ديده شود. عفونت كليه يكي از خطرناك ترين عوارض دوران بارداري است و ممكن است به زايمان زودرس يا ساير اختلالات بيانجامد؛ بنابراين شما بايد فوراً توسط پزشك ويزيت شده و تحت درمان قرار بگيريد.

ابتلا به عفونت ادراري در دوران بارداري چه درماني نياز دارد؟

اگر شما هنگام بارداري دچار سيستيت شويد و يا در اولين معاينه دوران بارداري باكتري در ادرار شما ديده شود بايد به مدت 7 تا 10 روز آنتي بيوتيك خوراكي دريافت كنيد. (بسياري از آنتي بيوتيك ها را ميتوان با اطمينان در دوران بارداري مصرف كرد). اگر علائم سيستيت داريد، احتمالاً با مصرف آنتي بيوتيك در عرض چند روز اين علائم برطرف خواهند شد ولي به هر حال ادامه يك دوره درمان بطور كامل بسيار ضروري است تا دستگاه ادراري از وجود باكتري پاك شود.

بعد از درمان بايد آزمايش ادرار را تكرار كنيد تا مشخص شود كه عفونت برطرف شده است. انجام كشت هاي مكرر ادرار با فواصل معين در تمام دوره بارداري امري الزامي است تا از عدم بازگشت عفونت اطميـنان حاصل شود. در 40% خانم هاي بـاردار كه دچـار عفونت ادراري مي شوند عفونت تكرار مي شود. به منظور پيشگيري از عود عفونت، در صورت تكرار عفونت مثانه، ممكن است آنتي بيوتيك بطور دائم و با يك دوز پائين تا زمان زايمان تجويز شود.

در صورت بروز عفونت كليه در دوران بارداري شما بايد بستري شويد و آنتي بيوتيك وريدي دريافت كنيد و از نظر علائم زايمان زودرس تحت نظر باشيد. پس از درمان بايد مرتباً آزمايش ادرار را تكرار كنيد و براي باقي مانده دوران بارداري تحت درمان با آنتي بيوتيك قرار گيريد زيرا شما همواره در معرض خطر عود عفونت كليه خواهيد بود.

چگونه ميتوان از عفونت ادراري پيشگيري كرد؟

براي پيشگيري از عفونت ادراري ميتوانيد اقدامات زير را بكار بنديد:

• مقدار زيادي آب بنوشيد. روزانه حداقل 8 ليوان با گنجايش 240 سي سي آب بنوشيد.
• هيچگاه احساس دفع ادرار را ناديده نگيريد و سعي كنيد هر بار مثانه را كاملاً خالي كنيد.
• بعد از اجابت مزاج موضع را از جلو به عقب تميز كنيد تا از ورود باكتري هاي مدفوع به پيشابراه پيشگيري شود.
• پيش از مقاربت جنسي و بعد از آن ادرار كنيد و دستگاه تناسلي را با آب و صابون ملايم بشوئيد.
• عصاره شاتوت بنوشيد. مطالعات نشان داده اند كه آب عصاره شاتوت ميزان باكتريها را كاهش داده و از جايگزيني باكتري هاي جديد در دستگاه ادراري پيشگيري مي كند. (هرچند نوشيدن عصاره شاتوت عفونت ادراري را درمان نخواهد كرد و دقت كنيد كه اگر داراي علائم عفونت ادراري هستيد بايد به پزشك مراجعه كنيد و آنتي بيوتيك دريافت كنيد).
• از فرآورده هاي بهداشتي مخصوص دستگاه تناسلي (اسپري يا پودر) و صابون هاي قوي خودداري كنيد زيرا پيشابراه و دستگاه تناسلي را تحريك مي كند و محيط كشت مناسبي براي رشد باكتريها خواهد بود. در دوران بارداري از دوش واژينال استفاده نكنيد.
• لباس هاي زير خود را از نوع نخي انتخاب كنيد و از جوراب شلواري هايي كه قسمت بالاي آن نخي است استفاده كنيد.