بد غذايي در كودك نوپا: علل و روشهاي مقابله

منبع: تغذيه در سال دوم
انجمن ترويج و تغذيه با شير مادر

چرا كودك از خوردن امتناع مي كند و چه بايد كرد؟

امتناع كودك از خوردن ممكن است به دلايل زير باشد:

اما در عين حال اين امر ممكن است وسيله اي باشد كه كودك مي خواهد عدم وابستگي و استقلالش را نشان دهد. اين خود بخشي از مراحل تكامل اوست. والدين اگر هيجان زده باشند و به كودك فشار بياورند سبب كندي جريان ترشح معده كودك و مانع از هضم غذاي وي مي شوند. بعلاوه كودك از توجه والدين لذت مي برد و مي آموزد كه امتناع از خوردن، يكي از راه هاي جلب توجه آنان است. كودك معمولا غذاي بخصوصي را براي مدتي دوست دارد و بعد ممكن است به غذاي ديگري علاقه نشان دهد. يعني كودك غذايي را كه تا ديروز دوست داشت و مي خورد، امروز از خوردنش امتناع مي كند. در اين مورد، والدين با تغييراتي از قبيل تغيير در درجه حرارت و يا نوع پخت، يا شكل غذا (به عنوان مثال دادن شير گرم يا سرد، دادن تخم مرغ آب پز يا نيمرو و... ) و تعريف و تمجيد از غذا مي توانند آن را مورد پسند و دلخواه كودك كنند. اگر كودك باز هم از خوردن امتناع كرد، والدين بايد صبور باشند و كودك را به اجبار وادار به خوردن نكنند و پس از تمام شدن غذا، بشقاب او نيز با ساير بشقاب ها برداشته شود. بدين ترتيب هم كودك ياد مي گيرد كه زمان صرف غذا نامحدود نيست و هم باعث مي شود در وعده غذايي بعد، به اندازه كافي گرسنه باشد و غذا بخورد. نتايج مطالعات نيز نشان داده است كه دريافت انرژي هر كودك از يك وعده غذايي به وعده ديگر بسيار متفاوت است ولي كل انرژي دريافتي روزانه بطور قابل توجهي ثابت است. بدين معني كه معمولا كودك كمبود كالري و مواد مغذي در يك وعده را، در وعده بعد جبران مي كند. لذا وظيفه والدين انتخاب و ارائه مواد غذايي مغذي و مناسب است.

اگر كودك به خوردن بعضي از غذاها علاقه نشان نمي دهد چه بايد كرد؟

اگر كودك علاقه كافي براي خوردن بعضي از انواع غذاها را ندارد مادر بايد آن غذا را به روش هاي مختلف درست كند تا همان ماده غذايي با مزه و طعم جديد مورد استفاده كودك قرار گيرد و اگر باز هم از خوردن امتناع كرد مي توان از جانشين هاي آن ماده غذايي استفاده نمود.

بعضي از مادران شكايت دارند كه كودكشان گوشت تكه يا تخم مرغ نمي خورد و يا شير كم مي خورد و يا شيريني زياد طلب مي كند. در زير چند پيشنهاد براي راهنمايي اين مادران اورده شده است.

براي كودكاني كه تخم مرغ سفت شده را نمي خورند:

براي كودكاني كه شير مادر يا هيچ شير ديگري را نمي خورند:

نظرات/تجربیات کاربران

شما هم تجربه خود را مطرح کنید

:. با سلام.دختره من 21 ماهشه از اول سعي كردم با توجه به راهنمايي هاي دكترم برنامه غذايي خوبي داشته باشم واين سبب شدتا الان مشكلي نداشته باشم ونيازي به اصرار براي خوردنه غذاش ندارم.
ن.ف

:. من كمترين مشكلي كه يك مادر با غذا خوردن كودكش مي تواند داشته باشد را دارم. از ابتدا اصلا براي خوردن بسرم اصرار نكردم و هر زمان كه احساس سيري مي كرد غذا را از حلوش برداشتم. پسر من 20 ماه دارد و 14 كيلو است. من سعي مي كنم مواد غذايي كه پسرم دوست ندارد را به شكل ديگري به او به دهم يا از جايگزين ديگري استفاده كنم. دركل اگر نسبت به غذا نخوردن فرزندتان عكس العمل نشان ندهيد كمتر با او دچار مشكل مي شويد.
بهافريد

:. كودكان دوست دارند موقع غذا خودن بازي هاي فكري و هوش انجام دهند. شما با دادن يك بازي فكري متناسب با سن آنها به ايشان و تشويق كردنشان مي توانيد به راحتي غذاي آنها را بدهيد.
مه

:. سلام دختر من 17ماهه است و نزديك 9كيلو وزن دارد كه كمي ضعيف است البته با توجه به بي اشتهايي ان دكتر گوارش پس از بررسي لازم گفته كه رفلاكس معده دارد كه خدارا شكر كمي بهتر شده .البته الان ديگه بازيگوش شده و بايد حين بازي بهش غذا داد خلاصه از ابتدا با خوردن اين بچه مشكل داشتيم اگه كسي در اين خصوص تجربه داره به ماهم انتقال بده.ممنون
فاطمه

:. سلام
من مادر عاصمه 14ماهه هستم.دختر من اين روزهاخيلي بد غذا شده صبحها كه من سر كارم ميگن غذاشو نميخوره ،ولي خودم موقع بازي به او ميدهم حالا موندم فقط موقعي كه من تو خونه باشم غذا بخوره كفايت ميكنه يا نه ، و يه چيز ديگه ما وقتي مسافرت بوديم دخترم اشتهاي خيلي خوبي داشت و خودش به طرف غذا ميآمد،اون موقع تپل شده بود اما الآن وزنش تغييري نكرده و من خيلي نگرانم .در حالي كه غذاهاي مختلفي هم براش درست ميكنم .
مهناز

:. salam afra jan
dokhtare man 20 maheshe aslan dorost ghaza namikhore dorost hesabi ham namidoonam bacheha az che khosheshoon miyad ya na hamash ham mishinam gerya mikonam .rastesh vaghti k b donya omad 2 kg beshtar nabood alan ham vaznesh kam e (9.600. harche vasash dorost mikonam namikhore taze vaghti 1 qhashoqh mikhore dost dare hame tashfiqesh konan.lotfan komakam konid .montazeratoon hastam azizan.
afra jan age emkan dare barnameye haftegish vasam befrast

elham

:. من مادر اميرعلي بيست ماهه هستم او خيلي بدغذاست حدودا 10 كيلو وزن دارد هروقت به او اصرار در غذا خوردن ميكنم امتنا ميكند اما با صبوري كه البته بعضي از وقتها به خرج ميدهم او به خوردن غذا البته به شكل بازي علاقه نشان ميدهد ما مادرها بايد در نظر داشته باشيم كه بچه ها مي خواهند هرچيز و در هرحالي با بازي با آنها رفتار شود حتي در مورد غذا خوردن .

حميده

:. سلام
منمادر هستي 14 ماهه هستم . دختر من هم تا 3 روز پيش درست غذا نمي خورد ولي از وقتي كه بشقاب غذا رو مي ذارم جلوش با يك قاشق و خودم مي رم كنار و اصلا توجه نمي كنم راحت غذاشو مي خوره البته نه به اندازه كافي براي همين بعد از اينكه غذاشو ديگه نخورد بشقابشو جمع مي كنم و حدود 1 ساعت بعد دوباره به اون يه ميان وعده مي دهم . قبلا خيلي عصباني مي شدم و داد مي زدم ديدم غير از اينكه خودمو ناراحت كنم و هستي هم از غذا خوردن بيزار بشه چيز ديگه اي نداره البته الان هم ناراحت مي شم ولي نه مثل قبل يه كم كمتر بازم اين طور غذا خوردن از هيچي بهتره .
مامان معصومه

:. مژگان دختر من 15 ماهه است او دوست دارد كه غذايش را به دستش بدهم و او در حالي كه مشغول راه رفتن است غذا بخورد اين كار رابا هر غذايي نمي توانم بكنم در نتيجه به ميزان كافي رشد نكرده و الان حدود 800/8 وزنش است به شير مادر خيلي وابسته است دختر من كم خوني هم دارد و اصلا گوشت در هيچ حالتي نمي خورد تا چند هفته قبل تخم مرغ خوب مي خورد ولي چند هفته است كه به آن لب نمي زند
شرف دوست

:. dokhtare man alan 4 salas va hanoozam bad ghaza mikhore va ino midoonam be khatere ine ke az aval be zorr behesh ghaza dadam.az vaghti ke ghaza khord.hamishe ba asabaniato faryado hata bazi vaghta kotak.khahesh mikonam shodma in karo nakonid chon moshkel e hal nemishe hich badtaram mishe.
sanaz

:. سلام به همه مامانها
مانيا دختر من گاهي خوب غذاش رو مي خوره ولي اكثر مواقع بازي در مياره و من در اين صورت زياد اصرار نمي كنم و بعضي مواقع هم خودم تظاهر به خوردن مي كنم بدون اينكه توجهي بهش بكنم بعد از چند لحظه خودش مياد سراغم و به به مي خواد.
مامان مانيا

:. من مادر پسري 14 ماهه هستم .
من هم با مشكل غدا نخوردن مواجه بودم.ولي يكي دو روز بزنم به تخته خوب ميخوره .اولا غذاهاش رو خوشمره ميكنم ...بچه غداي بي نمك دوست نداره ...بدشم هرچي ميگه اون رو ميدم ..هر وقت هم نخورد و دهنش رو بست ديگه اصرار نميكنم .بچه ها ميخوان ثابت كنن رييس اونا هستن پس منم اطاعت ميكنم و غذا رو جمع ميكنم .حالا خودش مياد سراغم و پوفو ميخواد فكر كنم اگه خدا بخواد ديگه مشكلي پيش نياد.

نرگس

:. من مادر دختري 15 ماهه هستم.
دختر منهم مثل خيلي از بچه هاي ديگه تخم مرغ نمي خوره.اون عاشق برنج,بايد حتما"بلو باشه تا اون غذا بخوره.تا 1 سالگي سوب ميخورد,ولي از وقتي كه غذاي جامد ميدم ديگه سوب نمي خوره,نمي دونم اين حالت موقتي يا نه؟
بروانه

:. من مادر دختري 13 ماهه هستم كه با غذايي و بي اشتهايي كودكم در جدالم همه راه ها را با صبرو حوصله فراوان امتحان كردم . موقع بازي دنبالش راه مي افتم لقمه لقمه مي ذارم دهنش كه تو لقمه دومي تف مي كنه.
البته بگم خودم هم شاغل هستم كوچولوم تو خونه پيش بابا و مامان بزرگش مي مونه و صبح ها كه كلاً اينطور مي گن كه هيچي نمي خوره.
عروسكاش را جمع مي كنم يه لقمه الكي به اونها و يه لقمه به مريم.
هيچكدوم تا حالا جواب نداده. ديگه درمونده شدم.
مريم

:. سلام
من مادر پسري 19 ماهه هستم تا يكي دو ماه پيش هر وقت كه وقت غذا خوردنش مي شد با ترفند آب بازي و يا بيرون رفتن با كلي تلاش و وقت زياد گذاشتن و ناراحت شدن و صدا بلند كردن به پسرم غذا مي دادم ولي الان ياد گرفته كه پارچه اي كه مي اندازم زود رويش بنشيند و با گفتن به به كو؟ يعني زود بياوريد با قاشق كوچك شروع به خوردن مي كند و من هم همراه قاشقش با قاشق ديگر و يا دستم به او غذا ميدهم. از خوردنش زياد راضي نيستم چون غذا بايد رنگي باشد خيلي خورشت نداشته باشد چرب باشد و من هم بخاطر ذائقه اي كه دارد بيشتر از غذاهاي بدون خورشت مثل عدس پلو و يا لوبيا پلو استفاده مي كنم.
يزدان

:. سلام
من مادر دختري 20 ماهه هستم.
تجربه به من هم ثابت كرده نبايد زياد اصرار كرد تا كودك غذا بخورد. دختر من جديدا 3 الي 4 وعده غذاي اصلي مي خورد اما به ميزان زياد...اوايل سعي مي كردم كه هر 4 ساعت يكبار به او غذا بدهم ...اما هم او اذيت مي شد و هم من كلافه و خسته و بعضا عصباني....
اما وقتي فاصله غذا خوردنش را كمي زياد كردم هم اشتهاي او بيشتر شد و با ميل مي خورد و هم من نه تنها عصباني نمي شوم بلكه احساس بسيار خوبي پيدا مي كنم از اينكه فرزندم تا آخر غذايش را مي خورد...
فرزند من بعضي از غذاها برايش تكراري مي شود...سيكل غذايي كودك من هفتگي است...يعني معمولا اگر غذايي را اين هفته بهش بدهم هفته ديگر تكرار مي شود... اما بعضي وقتها براي جلوگيري از تكراري شدن بعضي از غذا ها مجبورم دو يا سه هفته در ميان آنها را درست كنم. اينجوري ميل او هم بيشتر مي شود.
افرا

:. اگر كودك شما هنگام غذا خوردن قهر كند واز سر ميز يا سفره دور شود زياد به او اصرار نكنيد چرا كه او يا خود پس از مدتي كه متوجه خودن با اشتهاي اعضاي خانواده شد يواشكي بر مي گردد و اگر به او زياد اصرار نكنيد ساده تر بگم نازش را نكشيد ديگه تكرار نمي كند و پس از مدتي برمي گردد ومشغول مي شود و شما هم لازم نيست خود و ديگران را ناراحت نماييد بدون هيچگونه مشكل و ناراحتي مشكلتان حل مي شود من در بچگي تجربه كردم و شاهد جواب دادن اين راه حل براي خود و برادران وخواهران كوچكم بوده ام اين راه را پدرم و مادرم به كار مي بردند
حسين پور از پرو - شاهرود