مراحل مهم تكاملي در سال اول زندگي: گرفتن اشيا تاریخ نگارش: 8/2/1386 دفعات مشاهده: 8843

نسخه قابل چاپ برای دیگران بفرستید نظرات کاربران ارزیابی کاربران

با ياد گرفتن نحوه نگه داشتن اشيا مختلف با دست، كودك به دنياي بازيهاي جذاب و دوست داشتني وارد مي شود! همچنين گرفتن اشيا اولين مرحله در مسير يادگيري غذا خوردن، مطالعه، نقاشي و مراقبت از خود است.

چه زماني اين توانايي را بدست مي آورد؟

نوزادان به طور طبيعي توانايي گرفتن اشيا را دارند، اما حدودا يكسال طول مي كشد تا ياد بگيرند كه با هماهنگ كردن عضلات دست، اشيا مختلف را به درستي در دست گرفته و نگه دارند. آنها از سه ماهگي، فعاليت شديدي را براي بهبود اين مهارت خود آغاز مي كنند و ماه به ماه پيشرفت چشمگيري در اين زمينه خواهند داشت.

اين توانايي چگونه در او ايجاد مي شود؟

از زمان تولد تا دو ماهگي

چنگ زدن به صورت يك رفلكس و واكنش طبيعي در نوزادان وجود دارد. كف دست نوزاد را با انگشت لمس كنيد؛ مشاهده خواهيد كرد كه او انگشتان كوچك خود را حركت داده و دور انگشت شما قرار مي دهد. اما در هشت هفته اول پس از تولد، اين حركتها غريزي و غيرارادي هستند. دستهاي كودك شما در اين مرحله معمولا در حالت مشت شده قرار دارد، اما او به زودي ياد خواهد گرفت كه به طور ارادي دستان خود را باز و بسته كرده و آنها را امتحان كند. او حتي ممكن است تلاش كند تا اشيا نرم (مثل حيوانات پلاستيكي و مصنوعي) را در دست بگيرد.

سه ماهگي

كودك شما هنوز هم نمي تواند چيزهايي را كه مي خواهد با دست بگيرد، اما مي تواند بارها و بارها به اسباب بازيهاي خود ضربه بزند. او همچنين در حال هماهنگ كردن حركات چشم و دست خود است؛ به چيزهايي كه مي خواهد بردارد نگاه مي كند و سپس تلاش مي كند آنها را برداشته و در دستش نگه دارد. يك "شبه اتاقك اسباب بازي" (نوعي وسيله بازي مخصوص كودكان پيش از خزيدن كه اشيا مختلف از سقف آن آويزان شده اند و كودك كف آن دراز مي كشد و با اشيا بازي مي كند) در اين مرحله مي تواند بسيار مفيد باشد، زيرا كودك مي تواند روي كف نرم و راحت آن دراز بكشد و با دست به اشيا مختلف و بامزه اي كه از سقف آويزان هستند ضربه بزند.

چهار تا هشت ماهگي

در چهار ماهگي او مي تواند اشيا بزرگ را بردارد، اما هنوز تا زماني كه مهارت بيشتري براي استفاده از انگشتانش به دست نياورده است، نمي تواند اشيا كوچك را با دست بردارد. اندكي قبل از اينكه اولين دندان كودك در بيايد (كه معمولا بين 3 تا 12 ماهگي رخ مي دهد)، كودك شروع به برداشتن چيزهاي اين طرف و آن طرف مي كند تا آنها را در دهانش بگذارد. اگر او از غذاهاي معمولي استفاده مي كند، هرچند هنوز نمي تواند قاشق را به درستي در دست بگيرد، اما تلاش خود را براي اين كار مي كند. او مي تواند اشيا را به طرف خودش بكشد و دادن اشيا از يك دست به دست ديگر را آغاز خواهد كرد. بهتر است لوازم گران قيمت و با ارزش را از دسترس او دور كنيد و با استفاده از دستورالعملهاي مربوطه، خانه را براي كودك خود ايمن كنيد.

نه تا دوازده ماهگي

او اكنون مي تواند با كمي تلاش، اشيا مختلف را بردارد و به تدريج ترجيح او براي استفاده از دست راست يا چپ، شكل مي گيرد. دست غالب، مهارت و قدرت بيشتري پيدا مي كند. اما شما پيش از 2 يا 3 سالگي قادر نخواهيد بود كه راست دست يا چپ دست بودن او را به درستي تشخيص دهيد. او توانايي برداشتن اشيا كوچك (مانند مهره ها) توسط انگشت شست و سبابه خود را نيز به تدريج تكميل مي كند. همچنين از آنجايي كه هماهنگي اعضاي بدن او به تدريج بيشتر شده است، او نسبتا قادر خواهد بود كه از قاشق و چنگال در زمان غذا خوردن استفاده كند.

مرحله بعد چه خواهد بود؟

پس از اينكه كودك شما برداشتن اشيا را آغاز كند، بزودي آنها را پرتاب خواهد كرد؛ پس مراقب باشيد. بسياري از كودكان از اينكه اسباب بازيهايشان را پرت كنند تا شما آنها را برداشته و جمع كنيد، خوششان مي آيد! هنگامي كه كودك شما يكساله شود، از توپ بازي، برج ساختن با اسباب بازيها و به هم ريختن يا كوبيدن آنها به يكديگر لذت خواهد برد. در دو سالگي حس هنري او بروز خواهد كرد و به مداد رنگي و استفاده از آن براي نقاشي و نوشتن، علاقه نشان خواهد داد. در سه سالگي، هماهنگي اعضاي مختلف بدن او به حدي رسيده است كه مي تواند برخي حروف يا حتي نام خودش را بنويسد.

نقش شما چيست؟

براي تحريك واكنش چنگ زدن و برداشتن اشيا در كودك، يك اسباب بازي يا شي رنگي را كمي دورتر از دسترس او قرار دهيد و او را تشويق كنيد تا آن را بردارد. اما آن را آنقدر دور نگذاريد كه او اصلا نتواند يا نااميد شده و از تلاش دست بكشد. مجموعه اي از چيزهاي زيادي را كه او بتواند بردارد در اختيارش قرار دهيد، مانند: اسباب بازيهاي نرم، حلقه هاي پلاستيكي و كتابهاي بزرگ. بعدا، زماني كه او تلاش مي كند تا اشيا كوچك را با انگشت شست و سبابه بردارد، او را تشويق كنيد كه لقمه هاي كوچك غذا يا خوردنيهاي كوچك از قبيل نخود فرنگي يا تكه هاي هويج را بردارد؛ او هر وقت كه بتواند از قاشق و چنگال استفاده خواهد كرد.

چه وقت بايد نگران شويد؟

اگر كودك شما در هشت هفتگي به اسباب بازيهايي كه در مقابل او قرار مي دهيد توجه نمي كند و تا نه ماهگي براي لمس كردن يا برداشتن اسباب بازيها تلاش نمي كند، با پزشك او مشورت كنيد. كودكان نارس، اين مهارتها و ساير مهارتها را چند ماه ديرتر از همسالان خود، ياد مي گيرند. از پزشك خود بخواهيد كه يك جدول زماني مناسب براي پيشرفت مهارتهاي كودك را در اختيار شما قرار دهد.